گزارش بیستمین همایش صعود قلم

با گامهای استوار پای در کوه می گذارم 

و با قلم می نویسم هر آنچه باید نوشت 

چوپانان یکی از روستاهای شهرستان نایین در استان اصفهان است. این روستا در دهستان چوپانان در بخش انارک قرار دارد. چوپانان در فاصله ۹۵ کیلومتری شرق انارک واقع شده دارای جمعیتی حدود ۲۳۰۰ نفر است. در سرشماری سال ۱۳۹۰ شغل عمده اهالی کشاورزی و دامداری و رانندگی کامیون است

نمایی از روستای چوپانان

ریگ جن منطقه‌ای کویری و دارای تپه‌های ماسه‌ای در کویر مرکزی ایران است. این منطقه در جنوب سمنان شرق دریاچه نمک، شمال انارک و غرب جندق قرار دارد

این منطقه به دلیل وسعت زیاد و نداشتن چشمه یا چاه آب در گذشته محل عبور کاروان‌ها نبوده و فقط در سال‌های اخیر چند گروه به آن منطقه رفته‌اند

یک توده بادرُفت در شمال انارک در مرکز ایران گسترده شده که به نام ریگ جن موسوم است. ریگ جن منطقه‌ای کویری و پر از تپه‌های شنی و اطراف آن دارای باتلاق‌های نمکی است. این کویر در جنوب غربی و غرب دشت کویر، جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق پارک ملی کویر، شمال انارک و غرب جندق قرار گرفته است و وسعت تقریبی آن ۳۸۰۰ کیلومتر مربع است. هیچ گونه چشمه یا چاه آبی در این منطقه وجود ندارد کلمه جن به معنای پوشیده و مخفی است، جنیان به دلیل پنهان بودنشان از انظار عمومی، به جن (نامرئی) نام‌گذاری شده‌اند، چون از چشم انسان‌ها پوشیده بودند و دیده نمی‌شدند. این معنی پوشیدگی و پنهانی در تمام مشتقات کلمه جن جاری است، مثلاً به قلب و روح «جنا» می‌گویند از آن جهت که پوشیده و مخفی است

نمایی از کویر ریگ جن

 نقشه توپوگرافی روستای الله آباد محل مناسب اسکان و پارکینگ خودرو و نقطه استارت برای شروع حرکت به طرف کویر ریگ جن  که بهترین محل برای اسکان و شروع برنامه است و قابل توجه ایم که دسترسی به این روستا  بدون راهنما امکان پذیر و منطقی نیست کلا برای پیمایش کویر ریگ جن حتما نیاز به راهنمای کار بلد میباشد برای اطلاعات و  سفری کاملا ایمن میتوانید با راهنمای کویر ریگ جن آقای شاه‌محمدی تماس حاصل کنید   09113768288

گزارش برنامه :  بیستمین همایش سراسری صعود قلم با حضور کوهنویسان و کوهنوردان سراسر کشور با شعار قطره های آب تداوم زندگی و با گردهم‌آیی نمایندگان ۱۹ استان کشور در منطقه چوپانان و در طی دو روز و شب مانی در حاشیه کویر ریگ جن  و روستای کوچک الله آباد با نظم و ترتیب خاصی انجام پذیرفت.  ابتدا صبح روز اول چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۴ همنوردان وارد منطقه چوپانان و پارکینگ پمپ بنزین چوپانان جمع شده و ساعت ۸ و ۲۰ همنوردان با راهنمایی جناب لقایی سرپرست محترم برنامه  به طرف روستای الله آباد حرکت کرده و حدود ساعت ۹ صبح در محل از قبل تعیین شده چادرهابرپا  و کمپ زده شدو افراد توسط سرکار خانم شکوفه فر گزینش شدند  پس از استراحت و حضور همه شرکت کننده گان مراسم همایش با مدیریت سرکار خانم احمدیان و جناب دکتر صداقتی و جناب نوروزی شروع شد و ابتدا مختصری از تاریخچه تشکیل صعود قلم و در ادامه گزارش عملکرد چند سال گذشته سخنانی ایراد شد و سپس اهدا لوح تقدیر و تندیس بسیار زیبا و مفهومی ( و هدیه ای ارزشمند از طرف همنورد همیشه همراه جناب آقای غلامی عزیز اسپانسر همیشگی ) تقدیم شرکت کنندگان گردید اجرای شعر خوانی و موسیقی سنتی زنده توسط همنوردان کردستان از ویژگی‌های همایش بود و در ادامه تماشای آسمان آبی پر از ستاره و پذیرایی چای و شیرینی کنار آتش همراه با سوسو و چشمک های بینظیر ستارگان شادی یک شب خاطره انگیز را در دفتر سفر جاودانه کرد پس از استراحت شبانه صبح روز پنجشنبه ۶ آذر ساعت ۳ و نیم بیدار باش و آماده جهت حرکت به طرف کویر ریگ جن به راهنمایی همنورد کار بلد جناب آقای علی شاه محمدی پیمایش در تاریکی مطلق و هر از گاهی سوز سرمایی کوتاه خالی از لطف نبود چرا که هوشیاری در بر داشت 

بعد  از حدود یک ساعت حرکت به طرف غرب در پشت سر خورشید با ارسال نور ضعیفی پیام‌آور صبحی دل‌انگیز بود و کم کم خودنمایی می‌کرد و جلوه هایی از صبح کویر را به نمایش گذاشته بود که هوش از سر هر بیننده ای می‌برد هر قدم که بر می‌داشتیم پدیده ای زیبا تر از قبل نمایان میشد جای پای پرندگان کویر زیبایی خاصی بر سطع کویر به جا گذاشته بود درخت های گز کویری جلوه ی خاصی به منطقه داده بود ( هرچند خشک شدن تعدادی از درختان به جهت عدم بارندگی سحنه دلخراشی بود ) مسیر و عبور از کنار درخت های تشنه و رمل های کوتاه و بلند ادامه داشت تا رسیدن به یک چاه پر از آب به نام محلی بقو یا همان بقا که با سطل‌ و طناب آب خنکی را به گردشگر هدیه میداد و در این منطقه انتهای برنامه از قبل تایین شده   بود که در این مکان توقف کامل و اجرای یک مسابقه کویری و عکس یادگاری و خواندن سرود انجام شد و پس از استراحت کامل تیم به راحتی به کمپ برگشت و در ادامه راه سخنرانی  پایانی هیت محترم اجرایی  و سپس رسیدن به کمپ  اصلی و صرف ناهار بسیار عالی تدارک شده از طرف هیت اجرایی صعود قلم و پایان همایشی عالی با کسب تجربه ای بسیار مفید .....

پس از خداحافظی از همنوردان در راه برگشت چنان خاطره های این همایش ارزشمند از ذهن من عبور می‌کرد که طولانی سفر راه را بسیار نزدیک کرد

صعود قلم 

 کوهنویسان ایران

 نه به کوهنوردی و گردشگری غیر مسئولانه

  طبیعت را پاک نگه داریم

گزارش صعود به قله شتری شهرستان شهرضا

گاه باید رویید

در کنارِ چشمه

در شکافِ یک سنگ 

به امید فرداها 

ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ

ﺑﺎ ﮐﻤﯽ ﺣﺲ ﻧﺴﯿﻢ

ﺑﺎ ﮐﻤﯽ ﻭﺍﮊﻩ ﯼ ﺧﻮﺏ

در هوای خنک استغنا 

سهراب_سپهری

شَهرِضا (نام قدیمی : قُمشه) مرکز شهرستان شهرضا و یکی از مهم‌ترین شهرهای استان اصفهان است. این شهر در ۷۴ کیلومتری جنوب اصفهان در مسیر جادۀ اصفهان-شیراز واقع شده است. شهرضا در سال‌های اخیر، رشد و توسعۀ شهری نسبتاً بالایی را داشته؛ به‌همین سبب، برخی از آبادی‌های اطراف آن، در محدودۀ خدمات شهری، واقع و جزئی از شهر محسوب می‌شوند بازار سنتی این شهر یکی از جاذبه های توریستی میباشد .

کوه شتری :  از رشته کوه های غرب شهرضا دارای قله های متعدد ( شاخص ترین قله با نام شتر مرغان با ارتفاع۲۲۷۰ متر ) و  با  طبیعتی زیبا و گیاهان معطر چنانچه اهل کوه و طبیعت باشید  کوه شتری شهرضا را گشتی بزنید موارد جالب و زیبا بسیار خواهید دید از این موارد می توان به نوع خاک،سنگ،گیاه و جانور آن اشاره کرد که نشانگر وحود کوهی زنده و پویاست در جای جای این کوه می توان گیاهان مختلف کوه های زاگرس را پیدا کرد و حیوانات آن را دید که چنانچه رطوبت منطقه در حد نرمال بود و بارش های قبل انجام می شد مطمئنا این پوشش گیاهی ، جانوری بهتر قابل رویت بود ولی این دلیل بر آن نیست که از وضع موجود مراقبت نکنیم، در این کوه می توان بادام کوهی،چای کوهی،آویشن،پسته کوهی،انجیر کوهی و به راحتی مشاهده نمود

 گزارش برنامه : جمعه 9 آبان 1404 دو تیم متشکل از هیات کوهنوردی شهرضا و هیات کوهنوردی شهز بهارستان اصفهان موفق ی=به صعود قله شتر میران شدیم و پس از تصب تابلو شاخص دو قله دیگر این رشته کوه بخشی از خط الراس این رشته کوه را طی کرده و برنامه ای بیاد ماندنی همراه با همنوردان قدیمی و جدید در دفتر خاطرات کوهنوردی مان جاودانه شد .جا دارد که در این گزارش تشکر ویژه داشته باشیم از هیات کوهنوردی شهرضا برای میزبانی بسیار عالی .

تصاویری از کل برنامه 

طبیعت را دوست بداریم 

نه به کوهنوردی غیر مسئولانه 

نه به گردشگری غیر مسئولانه 

کوهنویسان ایران  ( صعود قلم )

اکوسیستم چیست

ای زنبق وحشی

که در کوهستانی به نام «انتظار»

روییده‌ای

آیا تو نیز کسی را در این پاییز

وعده دیدار داده‌ای ؟

اکوسیستم کوهستان و راههای حفاظت از آنها»

کوهها چه نقشی در زندگی انسان دارند؟

   می دانیم ۴/۳ سطح کره زمین را آب فراگرفته از این مقدار فقط 3% قابل شرب می باشد که ۲% بصورت کوههای یخی و  ۱% باقیمانده قابل دسترس و بصورت چشمه ها و رودها وجود دارد.

 نزولات آسمانی در ارتفاعات کوهستانی   یا بصورت رودجاری می شود  یا بصورت  برفچالها  ذخیره شده به مرور زمان ذوب وجاری میگردد که ادامه زندگی انسان ، جانوران و گیاهان به آن وابسته است..

   به همین دلیل کوهها را برجهای آب نام گذاری کرده اند. تلفات آب در کوهستان به علت دمای پائین  کم و آب موجود در کوهستانها بعلت عبور از لایه های فشرده و حرکت در شیب به صورت طبیعی تصفیه شده و خطر آلودگی کمتری نسبت به آبهای جاری در دشتها دارد.   خوب است بدانیم:

1-یک پنجم کره زمین را کوهها پوشانده اند.

2-28% جنگلهای جهان در مناطق کوهستانی قراردارند.

3-یک دهم جمعیت جهان در مناطق کوهستانی ساکنند.

4- کوهستانها از پناهگاههای مهم حیات وحش و پرندگان  مختلف هستند.

5-کوهستانها محل رویش گونه های مختلف گیاهان داروئی هستند.

6-آب شیرین جهان از کوهها تامین میشود.

7- کوهها تامین کننده حیات دشتها هستند.

8- کوه هامانند سدی در مقابل جریانات هوا قرار گرفته و تغییر دما موجبات بارندگی در ارتفاعات را فراهم می آورد.

برای حفاظت از کوهستان باید اکوسیستم آن را بشناسیم.

اکوسیستم چیست؟

    اکوسیستم که مترادف آن زیست بوم می باشد عبارت است از مجموعه عوامل موجود در یک محیط که در کنار هم قرار گرفته و وضعیت خاصی را بوجود می آورند که این عوامل ممکن است انسان سایر موجودات زنده آب و هوا، خاک ، سنگ و پوشش گیاهی باشند.

   اکوسیستم های مختلفی تعریف شده که عبارتند از اکوسیستم کوهستان جنگل، کویر، تالاب و …

چرا اکوسیستم کوهستان حساس، آسیب پذیر و شکننده است؟

   کوهها به دلیل شکل فیزیکی و اکولوژی  ازمناطق آسیب پذیر محسوب می شوند وجود شیب ،قله  ،دره و یال

وضعیت پیچیده ای را در این محیط بوجود می آورد.

  ترمیم پوشش گیاهی تخریب شده در شیب های تند مشکل و تقریباً غیرممکن است.   هر یک از جبهه های مختلف کوه با دارا بودن شرایط خاص آب و هوائی پوشش گیاهی و جانوری مخصوص خود را دارند و کوچکترین تغییر یا تخریب اسیب های جدی به ان میرساند.

    درارتفاعات عمر فصل رویشی کوتاه و فقط گیاهانی قادر به ادامه حیات هستند که از قدرت انطباق بالایی برخوردار  باشند.

    ارتفاع، شیب تند یا ملایم و زاویه تابش خورشید تأثیر عجیب و نفوذی باورنکردنی روی دما، باد، رطوبت و ترکیب خاک دارد. این تغییرات پیچیده و ظریف مجموعه هایی از حیات مخصوص هر رشته کوه را بوجود می آورد.

از کوهستان  اولین حرکت های جهانی حفاظت

 سال ۱۹۹۲  در شهر ریودوژانیرو برزیل کنفرانسی توجه جهانیان را به آسیب پذیر بودن اکوسیستم کوهستان جلب کرد که به کنفرانس زینی معروف شد.

در این راستا بنا به پیشنهاد طرفداران کوهستان ( که از سالهای پیش در این مورد تلاش کرده اند) مقرر گردید با همکاری دولتها، سازمانهای بین المللی ( سازمان خواربار و کشاورزی و........) به حمایت از توسعه پایدار نواحی کوهستانی بپردازند و اولین حرکت جهانی  با اهداف زیر :

الف  -  تبلیغ حفاظت ازکوهستانها  و پیشبرد توسعه پایدار در این مناطق

ب – اطلاع رسانی گسترده ،  افزایش آگاهی در مورد اکوسیستم های کوهستانی و اهمیت آنها در تأمین آب ، حیات گیاهی و  جانوری

ج – تبلیغ و دفاع از میراث فرهنگی جوامع کوهستانی.   

   عوامل تخریب کوهستان کدامند ؟

الف) جاده سازی –   با احداث جاده های غیراصولی در محیط کوهستان زخمی ابدی بر سیمای زیبای کوهستان وارد می شود..    

       در سالهای اخیر احداث جاده های کوهستانی حتی در ارتفاعات بسیار بلند بدون توجه به عوارض حاصله از آن با شدت انجام می شود جاده سازی در کوهستان باید از اصول خاصی پیروی نماید در غیر اینصورت عوارضی از قبیل جابجایی های سنگین اراضی به صورت لغزش و رانش را در پی خواهد داشت. حجم قابل توجه خاکبرداری در شیب می تواند خسارات جبران ناپذیر فراوانی را بوجود آورد.

ب) چرای بی رویه – عدم تعادل دام و مرتع در سالهای اخیر که تعداد دام به ۳ برابر حد استاندارد رسیده فشار بیش از حد را به مراتع کوهستانی به ویژه در ارتفاعات وارد می کند.   

     با توجه به کوتاه بودن دوره رشد گیاهان در ارتفاعات بخاطر سرمای زیاد چرای بی موقع توان رشد کافی را از گیاهان گرفته و فقر پوشش گیاهی را بوجود می آورد و به تدریج پوشش به طرف تخریب پیش می رود.

ج) تخریب جنگلها – تبدیل جنگلها و مراتع کوهستانی به اراضی کشاورزی و مسکونی به دلیل رشد سریع جمعیت از     عوامل عمده تخریب جنگلها می باشد با تراشیدن جنگل خاک  شسته شده و پوشش گیاهی از بین میرود.

د) معادن – افرادی جهت کسب درآمد با بدست آوردن مجوز به هر طریق ممکن با تمام لوازم و تجهیزات پیش رفته    وارد معرکه شده و ضربه های جبران ناپذیری را به اکوسیستم وارد می کنند.

ه‍) گردشگری – رواج زندگی ماشینی در چند دهه اخیر مردم را به صورت گردشگر به محیط های کوهستانی فراخوانده و هجوم بیش از حد آنها به طبیعت کوهستان آسیب های فراوانی را می رساند از جمله:

1-     تخریب پوشش گیاهی بعلت حرکت در خارج از مسیرهای تعیین شده  

2-     به جا گذاشتن زباله های تجزیه نشدنی که این امر هم می تواند چهره زیبای کوهستان را زشت نموده و هم آلودگی حاصل از تجزیه زباله ها  محیط کوهستان را آلوده کرده که به تبع آن محیط های دشت و شهر نیز آلوده می شود .

3-      لازم است بدانیم بعضی از زباله ها برای تجزیه شدن زمان بسیار طولانی را نیازدارد .مثل آلومینیوم ۱۰۰۰ سال ظروف پلاستیک ۱۵۰ سال و ظروف حلبی از قبیل ظرف تن ماهی و ظروف کنسرو …        و بعضی زباله ها بعلت اینکه مواد سمی و شیمیایی خطرناکی دارند مضر  بوده و هرگز نبایددر مناطق  کوهستانی  رها شوند مثل باطری های فرسوده        

4-     بازگشت از مسیرهای شن اسکی که به فرسایش سریع کوه کمک می کند  .     

5-      ساخت دکه و رستوران در ارتفاعات  به علت حضور گردشگران بیشترین ضربه را به این محیط ها وارد می کند.

6-   استفاده از گون و شاخه درختان برای پخش غذا و دم کردن چایی از عوامل مهم تخریب محیط های کوهستانی محسوب می شوند.        

کوهها چه نقشی در زندگی یک کوهنورد دارند ؟  وظیفه کوهنوردان چیست ؟

برای یک کوهنورد کوهستان علاوه بر موارد فوق اهمیت ویژه ای دارد، زیرا:

- برای کوهنوردان ورزشی متفاوت است

- محل انس گرفتن با طبیعت می باشد.

- محل تعلیم استقامت و پایداری است

استواری و پایداری کوه، کوهنورد را به داشتن اراده قوی دعوت می کند

با این ترتیب می توانیم بگوئیم وظیفه کوهنورد در مقابل کوهستان بسیار سنگین است پس باید در حفاظت از محیطهای کوهستانی بیشتر از افراد غیرکوهنورد بکوشد. مهمترین ان آگاهی دادن به  کوهنوردان جوان و کسانیکه به عنوان گردشگر به مناطق کوهستانی می آیند .

آموزش گروههای گردشگری که تعدادشان رو به افزایش بوده و جمعیت بیشتری را به دل طبیعت میبرند از مهمترین کارهایی است که میتوانیم انجام دهیم.اگر برای این گروهها ضوابطی از طرف فدراسیونهای ذیربط  مقرر گردد کار بزرگی انجام میگیرد..

طبیعت را به همین زیبایی نگه داریم 

نه به ریختن زباله در طبیعت 

طبیعت مادر زمین است پاک نگه داری شود 

دلنوشته کوهنوردی ( فرزند زاگرس )

باده از ما مست شد نی ما از او

قالب از ما هست شد نی ما از او

مولانا

دلنوشته من فرزند  زاگرس 

من فرزند و زاده دامنه های زاگرس هستم در بهار بوی چویل (گیاهی با بوی خوش خاص زاگرس) مرا مست میکند و من مستانه به سوی قله های سر به فلک کشیده پوشیده از برف حرکت میکنم از میان دشتها گذشته لاله های واژگون را می‌بینم آلاله ها را میبویم از چشمه زلال آب مینوشم روی یالها ادامه مسیر میدهم گاهی نسیمی خنک صورتم را نوازش می‌کند وگاهی طوفان بر پیکرم تازیانه می‌زند ولی من همچنان به راه خود ادامه می‌دهم تا به قله برسم چرا که دیر زمانی نیاکان من بر راس همین قله های بلند پوشیده از برف سرودهای حماسی و آزادی خوانده اند و من میروم که به یاد نیاکانمان همین  سرودها را تکرار کنم پس باید  بروم 

 ✍️ محمد امیری

طبیعت را دوست بداریم 

نه به کوهنوردی غیر مسئولانه 

کوهنویسان ایران