انچه یک کوهنوردباید بداند

اسیب های ناشی از سرما 

با توجه به  رسیدن فصل  زمستان وحال هوای صعود های زمستانی  گرچه کوهستان در زمستان خیال انگیز و رویایی است به همان اندازه ترسناک وخطر ناک است . برای کوهنوردان روبرو شدن با سرما به علت سرمای همیشگی ارتفاعات از یک سو وصعودهای فراوان زمستانی از سوی دیگر اجتناب ناپذیر است  .پس لازم است که تمامی کوهنوردان عوارض ناشی از سرما را به خوبی بشناسند و راه پیشگیری ومقابله با ان را بدانند .

سرما باعث دو مشکل عمده در بدن میشود  : یکی اسیب های موضعی یا یخ زدگی و دیگری کاهش دمای مرکزی بدن و سرد شدن تمام بدن که به ان سرما زدگی می گوییم .

سرما زدگی بسیار غافلگیر کننده وبی سروصداست. دمای مرکزی بدن به ارامی افت میکند و سرما کم کم عملکرد دستگاه های بدن را مختل میکند . کاهش دمای مرکزی بدن را به  زیر 35 درجه سانتیگراد سرمازدگی گویند که معمولادر دمای زیر 15 درجه سانتیگراد اتفاق می افتد سرما زدگی توسط سه عامل مهم ایجاد میشود : اب باد سرما .

برخورد با محیط های سرد برف یا زمین سرد باعث انتقال حرارت بدن به انها وکاهش دمای بدن میشود رطوبت از یک سو باعث افزایش سرعت انتقال حرارت به محیط خواهد شد واز سوی دیگر تبخیر اب از پوست باعث از دست رفتن سریع حرارت خواهد شد لذا پوست یا لباس مرطوب به سرعت بدن را سرد خواهد کرد . ( مثلث سرمازدکی را بخاطر بسپارید اب باد سرما ).

علائم بالینی :

در مراحل مختلف متفاوت است و به تدریج که سرما زدگی بیشتر پیش میرود وخیم تر میشود . علائم ابتدا با لرزشی غیر قابل کنترل در اندامها شروع میشود که به تدریج تمام بدن را فرا میگیرد . بی حسی زنگ پریدگی پوست اختلال ظریف ماهیچه ها به خصوص دستها شروع میشود و تلوتلوخوردن گیجی و خواب الودگی بی توجهی به محیط غیر منطقی شدن وحرفهای نامربوط زدن اضافه میشود اخلال سطح هوشیاری و کاهش شدید فشار خون ایجاد میشود ونهایتا در مراحل پیشرفته سفتی عضلات اخلال ریتم عمل کرد قلب گشادی مردمکها و کما ایجاد میشود که میتواند منجر به مرگ شود.در برخورد با بیماران سرما زده باید نهایت دقت وارامش را به کار برد هر حرکت شدید ویا خشن ممکن است باعث ایست تنفسی ومرگ بیمار شود .

اولین اقدام دربرخورد با بیماران سرمازده جلوگیری از اتلاف حرارت بیشتر است . به سرعت بیمار را معرض باد وسرما دور کرده و به یک پناه گاه برسانید . این پناه گاه میتواند یک ساختمان یک چادر یا پناه یک درخت یا یک تکه سنگ باشد از قرار دادن بیمار روی زمین سرد و برفی اجتناب کنید واز زیر اندازهای عایقی استفاده کنید .لباسهای خیس بیمار را به سرعت و ارامی با لباسهای خشک عوض کنید .پوشاندن سر وگردن را فراموش نکنید که 30% حرارت بدن از راه سر از دست میرود . قسمتهای انتهایی بدن مناطق حساس به سرما هستند ( انگشتان دست وپا نوک بینی ولبها  )که محافظت و پوشاندن انها را نباید فراموش کرد .

دومین اقدام گرم کردن بیمار است که بهترین روش تماس پوست به پوست میباشد بیمار رابا یک امدادگردریک کیسه خواب قرار دهید.میتوانید از بطریهاو سنگهای گرم (نه داغ ) استفاده کنید . هرگز بیماران را ماساژندهید که باعث اسیبهای شدیدتر میشود.اگر بیمار هوشیار است به او مایعات گرم بخورانید .هنگامی که بیمار سرمازده گرم شد او را رها نکنید وبه گرم کردن ادامه بدهید چرا که افت ناگهانی بعد از گرم شدن که به علت باز گشت خون سرد اندامها به قلب میباشد از عوارض اصلی سرما زدگی است .در سرمازدگیهای شدید که بیمار کاهش سطح هوشیاری دارد اقدامات متفاوت است .این بیماران ممکن است فاقد نبض وتنفس باشند وبه اشتباه مرده پنداشته شوند .به خاطر بسپارید که گرم کردن این بیماران بهتر است در بیمارستان وتوسط افراد اموزش دیده انجام شود .اما اگر چنین امکاناتی در اختیار ندارید چند اصل مهم را به خاطر بسپارید.

1.      خونسردی خود راحفظ کنید ودقت کنید که خود قربانی نشوید .

2.      درانجام کمکهای اولیه دقت کنید .مبادا باعث شویدکه اسیب بیشتری وارد اورید .

3.      در جابجایی وحرکت مصدوم نهایت دقت و ارامش را به کا ببرید .هر حرکت شدیدی میتواند باعث مرگ بیمار شود.

4.      راه هوایی بیمار راباز کنید وتنفس بیمار را بر قرار کنید .

5.      اگر بیمار فاقد تنفس ونبض است و شما اموزش های لازم رادیده اید عملیات احیا را با دقت وبه ارامی شروع کنید .

6.      جلوی اتلاف حرارت بیشتر را بگیرید .

7.      گرم کردن بیمار را به دقت وارامی شروع کنید .

8.      اقدامات فوق را تا رسیدن نیروهای امداد یا رسیدن به یک مرکز درمانی ادامه دهید .

9.      هرگز به بیمارانی که هوشیار نیستند چیزی نخورانید .

10.  هرگز بیماران سرمازده را مرده نپندارید حتی اگر فاقد نبض و تنفس باشند .در هوای سرد بدن بدون علائم حیاتی هم تا مدتی زنده است .نا امید نشوید عملیات احیا وگرم کردن را شروع و ادامه دهید .

اقدامات پیشگیرانه :

به خاطر داشته باشید هر گاه مثلث سرمازدگی (اب باد سرما ) تکمیل شود سرما زدکی اجتناب ناپذیر است .پس هر گاه دو ضلع مثلث تشکیل شد با دقت و وسواس نگران ایجاد شدن عامل سوم وتکمیل شدن مثلث باشید (مثلا وقتی که بدن شما در باد وهوای سرد خیس شود ویا عرق کند )قبل از انکه دیر شود مثلث سرمازدگی را بشکنید اتراق کنید پناه بگیرید بدنتانرا خشک کنید از مقابله با محیط دور شوید و هرگز بر حرکت وادامه مسیر در چنین شرایطی اسرار نورزید .فراموش نکنید که هیچگاه هوا در ارتفاعت از ثبات لازم برخوردار نیست .پس همواره امادگی لازم برای تعغیر ناگهانی اب هوا را داشته باشید ولباس کافی همراه داشته باشید وانها را در جایی قرار دهید دسترسی به انها به سرعت واسانی مقدور باشد .همواره جوراب اضافه همراه داشته باشید وعایق کردن کفشها را فراموش نکنید .لباسها را لایه به لایه بپوشید تا به راحتی بتوانید کم یا زیاد کنید .اصول حرکت وپوششرا رعایت کنید تا عرق نکنید از خیس شدن اجتناب کنید . خودتا را خسته نکنید وتغذیه مناسب را فراموش نکنید چون خستگی وگرسنگی شمارا مستعد سرمازدگی خواهد کرد .   

برنامه هفتگی: هفته سوم مهرماه

مسیر :عبور از خط الرس مرکزی کوه دنا (خفر به سی سخت ) . 

مدت برنامه : ۵/۳ روز از ۴شنبه ۲۱/۷/۸۹ الی شنبه ۲۴/۷/۸۹ .  

تاریخ حرکت :۴شنبه ۲۱/۷/۸۹ ساعت ۱۷ از دروازه شیراز .

برنامه هفتگی: هفته دوم مهرماه .

محل برنامه :  درارزه رود بروجن گرد بیشه. 

مدت برنامه : یک روز . 

تاریخ حرکت ۲ شنبه ۱۲/۷/۸۹ ساعت ۶ صبح از دروازه شیراز .

تعاریف مناطق محیط زیست

بر اساس ماده 3قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست تعیین مناطق چهار گانه و تصویب حدود این مناطق به عهده شورایعالی حفاظت محیط زیست میباشد. و بر اساس ایین نامه اجرایی مناطق چهارگانه محیط زیست به شرح زیر میباشد .

پارک ملی :

پارک ملی به محدوده ای منابع طبیعی کشور اعم از جنگل و مرتع وبیشه های طبیعی و اراضی جنگلی ودشت وآب کوهستان اطلاق میشود که نمایانگرنمونه های بر جسته ای از مظاهر طبیعی کشور باشدو به منظور حفظ همیشگی وضع زندگی وطبیعی آن وهمچنین ایجاد محیط مناسب برای تکثیر و پرورش جانوران وحشی و رشد رستنیها در شرایط کاملا طبیعی تحت حفاظت قرار میگیرد .در پارکهای ملی تیراندازی و شکار وتعلیف احشام و قطع درختان ممنوع است و نیز عبور مرور از این پارکها تابع دستورالعمل سازمان حفاظت  محیط زیست است .

اثر طبیعی ملی :

اثار طبیعی ملی عبارتند از پدیده های نمونه ونادر گیاهی یا حیوانی یا اشکال یا مناظر کم نظیر و کیفیات ویژه طبیعی زمین یا درختان کهنسال یادگار تاریخی که به منظورداشتن محدوده متناسبی تحت حمایت قرار میگیرند.تعلیف احشام وقطع درختان بوته کنی تجاوز وتخریب محیط زیست وبطور کلی هر عملی که موجب از بین رفتن رستنیها وتغییر اکوسیستم در اثار طبیعی ملی شود ممنوع است .

 پناهگاه حیاط وحش :

پناهکاه حیات وحش به محدوده ای از منابع طبیعی کشور اعم از جنگل مرتع بیشه های طبیعی اراضی جنگلی دشت محیطهای ابی و کوهستان اطلاق میشود که دارای زیستگاه طبیعی نمونه وشرایط اقلیمی خاص برای جانوران وحشی بوده به منظور حفظ یا احیاءاین زیستگاه ها تحت حفاظت قرار میگیرد .شکار وصید در این مناطق ممنوع است .در این پناهگاه ها قطع درختان بوته کنی تجاوز وتخریب محیط زیست خار زنی زغال گیری و بطور کلی هر عملی که موجب از بین رفتن رستنیهاوتغییر اکوسیستم شود ممنوع بوده و تعلیف احشام نیز بر اساس ضوابط تعیین شده انجام میشود .

منطقه حفاظت شده :

به محدوده ای از منابع طبیعی کشور اعم از جنگل و مرتع و دشت واب و کوهستان اطلاق میشود که از لحاظ ضرورت حفظ وتکثیر نسل جانوران وحشی یا حفظ ویا احیاء رستنیها ووضع طبیعی آن دارای اهمیت خاصی بوده وتحت حفاظت قرار میگیرد مقررات و ضوابط مربوط به مناطق حفاظت شده مشابه پناهگاه  حیاط وحش است .

( علاوه بر مناطق چهار گانه ساز مان حفاظت محیط زیست به منظور حفظ حیاط وحش برخی از مناطق دیگر را نیز تحت حفاظت قرار میدهد که در این مورد میتوان به مناطق شکار ممنوع رودخانه های حفاظت شده وتالاب ها اشاره کرد )

منطقه شکار ممنوع :

مناطق شکار ممنوع مناطق مستعدی هستند که در صورت ایجاد شریط لازم قادرند به صورت یک اکوسیستم طبیعی فعال مطرح شده وبه عنوان پشتوانه ای برای حفاطت از ذخایر کشور در ردیف مناطق تحت حفاظت قرار گیرند .در چنین مناطقی به طور موقت به مدت سه یا پنج  سال شکار ممنوع اعلام میشود .در واقع گاهی این دوره ازمونی برای سنجش قابلیت های این مناطق برای ورود به شبکه مناطق حفاظت شده است. در صورت طی موفقیت امیز این دوره میتوانند به عنوان یکی از مناطق حفاظت شده یا پناهگاه حیاط وحش به شمار آیند . 

تالاب :

تالاب ها شامل مرداب هاو باطلاق ها ولجن زار ها یا ابهای طبیعی یا مصنوعی اعم از دایمی یا موقت است که ابهای شیرین یا شور یا تلخ در ان به صورت راکد یا جاری یافت شود .این مناطق به دلیل فراهم نمودن زستگاهی حیاتی برای گونه های  بی شماری از پستانداران پرندگان، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بی مهره گان تحت حفاظت محیط زیست قرار میگیرند .

منبع : کتاب معرفی مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست اصفهان   

بیایید محیط زیست را حفظ کنیم

دانشمندان در خصوص حفظ محیط زیست۴  پاسخ داده اند.۱ـ منفعت طلبی. ۲ـ زیباشناسی.       

۳ـبوم شناسی(ارتباط میان تمام موجودات زنده) ۴ـتعهد به مساعل اخلاقی زیست محیطی. 

دردنیای صنعتی که امروزه پدید امده و درحال نابودی طبیعت میباشد وظیفه طبیعت دوستان است که بازماندده این طبیعت مورد تهاجم را حفظ کند باید دانست که تمام موجودات زنده حق حیاط دارندوهر کس با هرمرام و نگرشی که دارد بایستی به حق حیاط دیکر موجودات احترام بگذارد . 

حیاط هر موجود زنده ای بستگی به سالم نگه داشتن محیط زیست دارد . 

ایده حفظ محیط زیست حدود ۶۰سال پیش به فکر انسان طبیعت دوست خطور کرد ومطزح شد که مورد استقبال دولتهاومجامع بین ال مللی قرار گرفت وسازمانی به نام حفظ محیط زیست تشکیل شد . 

همکاری به این سازمان برای طبیعت گردان وکوهنوردان امری بسیار ضروری است تا بتوان حداقل از نابودی باقی مانده گونه های زیست محیطی ومنابع طبیعی جلوگیری کردکه کاری بسیار ساده است . 

۱ـفرهنگ سازی در امر گردش گری در طبیعت . 

۲ـ بازیافت کلیه زباله هاحتی زباله های دیگران تحت عنوان پاکسازی . 

۳ـ جلو گیری از ایجاد آلودگی صوتی بی دلیل . 

۴ـ جلوگیری از هر نوع بهم زدن اکوسیستم محیط وتخریب جنگلها وبوته زارها ومراتع و............    

پایدار باشید.