آموزش شناخت و مقابله با حشرات در طبیعت

مقابله با حشرات در طبیعت 

ما معمولاً در محیطهای طبیعی با بسیاری از موجودات زنده کوچک و بزرگ روبرو میشویم که برایمان ناشناخته اند. همین عدم آگاهی

سرچشمه بسیاری از باورهای نادرست انسان در رابطه با دیگر جانداران شده است. ولی تنها درصد بسیار ناچیزی از این موجودات

میتوانند برای ما خطرآفرین باشند و بسیاری علیرغم ظاهر ترسناک و مهیب شان قادر به تولید خطری نیستند.

از آنجایی که  طبیعتگردان از جمله افرادی هستند که زمان بیشتری از عمر خود را در طبیعت و میان موجودات زنده

دیگر صرف مینمایند، لذا در اینجا نکاتی چند در رابطه با بندپایان خطرناک و روش های پیشگیری از رویارویی با این موجودات را یادآوری

مینماییم. به طور کلی بندپایان خطرناک را به دو دسته اصلی حشرات و سایر بندپایان میتوان تقسیم نمود. حشرات خطرناک شامل ککها،

مگسها، پشه ها، زنبورها وساسها و گروه دوم شامل عنکبوتها، عقربها، صدپاها و کنه هاست.

برای پیشگیری از گزیده شدن توسط حشرات گزنده، توجه و رعایت مجموعه ای از نکات ضروری است.

در این مبحث برای آشنایی بیشتر با بندپایان خطرناک به توضیحاتی پیرامون برخی از آنها میپردازیم.

 زنبورها : تقریبًا همه ما انواع زیادی از زنبورها را میشناسیم. بسیاری از انواع زنبورها بی خطر هستند ولی برخی از انواع نیز قادر به گزش های

دردناکی میباشند. زنبورها وقتی اقدام به نیش زدن مینمایند که موجودی اقدام به تخریب لانه شان نموده و یا آنها را تحریک میکند.

زنبورهای گرده افشان از جمله زنبور عسل تنها یک بار میتوانند نیش بزنند زیرا نیش آنها به گونه ای است که در پوست گیر نموده

و بیرون نمیآید و لذا حشره میمیرد ولی زنبورهای وحشی معروف  به wasp یک بار چندین مرتبه میتوانند نیش بزنند که معمولاً گزش

آنها بسیار دردناک و گاه کشنده است.

 کک ها : ککها حشرات بسیار کوچک، بدون بال، جهنده و بدنی محکم هستند. ککها از خون پستانداران خونگرم تغذیه مینمایند.

معمولاً انسان میزبان حد واسط برای تغذیه کک است. کک قادر به انتقال بسیاری از انواع بیماریهای مهلک از جمله طاعون و تیفوس

میباشند. ککها در لانه بسیاری از پستانداران کوچک مانند انواع جوندگان و نیز در لابلای موی بدن آنها و بسیاری خفاش ها و سایر پستانداران

درشت جثه از جمله دامهای اهلی زندگی نموده و از خون آنها تغذیه میکنند. در خلال قرون گذشته طاعون، تیفوس که توسط ککهای

موش صحرایی به انسان منتقل میشود هزاران قربانی در سرتاسر اروپاگرفته است.

 ساس رختخواب : (Hemiptera) این حشره کوچک که متعلق به راسته سنها می باشد، از خون پستانداران تغذیه مینمایند. در مناطق معتدله نیمکرة

شمالی زمین گونه ای با نام علمی Cimex lectularuisزیست می کند که معروف به ساس خونخوار انسان میباشد. آنها معمو لا

در طول روز خود را میان شکاف ها و مکان های تاریک پنهان نموده و در هنگام شب بیرون آمده و از خون انسان تغذیه مینمایند .

پشه ها و مگسها : پشه ها و مگسها یا همان دوبالان معروفترین مزاحمین در سفرهای طبیعتگردی مخصوصًا در نواحی مرطوب میباشند. بسیاری از این

حشرات با مکیدن خون پستانداران مخصوصًا انسان موجب انتقال بیماریهای مهلک میگردند. شاید ده ها نوع بیماری مختلف توسط این

حشرات منتقل میشود ولی بیشک معروفترین آنها مالاریا، بیماری خواب و تب زرد میباشد. امروزه بیماری مالاریا در بیشتر نواحی کنترل

شده است ولی این به معنای ریشه کنی کامل آن نیست، چه انسان تنها قادر به کنترل برخی بیماریهاست نه ریشه کنی آنها. در

کشور ما، مالاریا همچنان در مناطقی از استان سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان و خوزستان به طور محلی شیوع دارد.

در مناطق مرکزی ایران مانند کاشان نیز بسیاری سالک که توسط پشه خاکی منتقل میگردد، شیوع دارد.

 عنکبوت : اغلب انواع عنکبوتها آنها دارای کیسه های زهری پشت آرواره های خود هستند. گزش بسیاری از آنها جز تولید خارش و التهاب

موضعی شکل خاصی را ایجاد نمیکند. برخی از افراد که به مواد سمی موجود در نیش بندپایان حساسیت دارند ممکن است

با گزشهای جزئی ریز دچار تنگی نفس، شوک و اغما گردند که البته خود این افراد از این قضیه آگاهند.

 رتیل : همانگونه که اشاره شد، برخلاف تصور عموم رتیل ها با وجود ظاهر مهیب و ترسناکشان دارای زهر نیستند. ولی قادر به گزشهای

بسیار دردناک میباشند. محل گزش رتیل به دلیل آلوده بودن آرواره های آن معمو لاً دچار التهاب و عفونت شدید میشود.

 عقرب : نیش اغلب عقربها کشنده نبوده و تنها باعث التهابات شدید، تب، سردرد و تهوع و سرگیجه میشود. افرادی که آلرژیک میباشند

میبایست در این مورد بسیار مراقب باشند، چرا که ضعیفترین گزش نیز ممکن است موجب مشکلات جدی برای آنها شود.

 صدپایان و هزارپایان : همانگونه که میدانیم بسیاری ازصدپایان سمی بوده و برخی نیز دارای سم بسیار قوی میباشند. در کشور ما هنوز گزارشی از بروز

مرگ در اثر گزش صدپا نرسیدهاست ولی حتی در صورتنبودن سم در گزش اینموجودات، محل گزش ممکن است عفونت نموده و

مشکلات دیگری را به وجود آورد.

 کنه : همانگونه که گفته شد، کنه ها مسوول انتقال بسیاری از بیماریهای خطرناک به انسان هستند. بسیاری از کنه ها بر روی دام های

اهلی زندگی میکنند که میتوانند خود را به انسان نیز رسانیده و از خون وی نیز تغذیه نمایند. برای جلوگیری از گزش توسط کنه ها

میبایست از تماس با حیوانات مخصوصًا دامهای اهلی احتراز نمود.

 توصیه های ایمنی برای پیشگیری از گزیده شدن توسط بندپایان در طبیعت

۱  در هنگام سفرهای طبیعتگردی از کفش ساقدار، جورابهای ساق بلند و همچنین شلوارهای بلند استفاده نمائید.

۲  به هنگام عبور از میان علفزارهای انبوه و نقاط پرگلمراقب زیر پا و نیش حشراتی که از گلها تغذیه مینمایند باشید.

۳  موقع استراحت از خوابیدن در محیطهای پرسنگ یا پر گیاه اجتناب نمائید.

۴  در موقع جابه جا نمودن سنگهای بزرگ، دست خود رازیر سنگ نبرید.

۵  هرگز هنگام شب کفش های خود را بیرون از چادر و به حالت روباز نگذارید. میتوان از یک کیسه نایلونی جهت

قرار دادن کفشها در آن استفاده نمود.

۶  لباس ها و کفش ها را قبل از پوشیدن حتمًا تکانده و بازرسی نمائید.

۷  شب ها جهت استراحت از پشه بند استفاده کنید.

۸  برای دور نگاه داشتن حشرات موذی از مواد دافع حشرات که در داروخانه ها موجود میباشد استفاده نمایید.

 توصیه ای درباره زنبورهای عسل : اگر میخواهید به کندوی زنبورهای عسل نزدیک شوید بایدمراقب باشید، از لباسهای رنگ روشن مخصوصًا زرد و

عطرهای تند استفاده نکنید. نیش زنبور به ندرت منجر به مرگ افراد میشود. این معمو لاًموقعی اتفاق میافتد که شخص آلرژی و یا حساسیت شدید

به مواد سمی موجود در زهر حشره دارد. اغلب خود این افراد این موضوع را دانسته و از مواجهه با این حشرات اجتناب

میورزند. لذا این اشخاص میبایست داروی آنتی هیستامین مناسب و کافی همیشه به همراه داشته باشند و در غیر اینصورتحتی گزش ساده یک زنبور عسل میتواند در عرض چند ساعت شوک، اغما و مرگ را بوجود آورد.

 گزش کک ها و توصیه های ایمنی : محل گزش کک که بیشتر در قسمت پاها و دستها و درزیر ناحیه کش جوراب ها یا کمربند لباس میباشد، به

صورت جوش های برآمدة قرمز رنگی که در مرکز آن محلگزارش مشهود است، مشخص میگردد.

این ضایعات جوش مانند، خارش شدیدی را به همراه دارد که استفاده از الکل طبی برای تسکین آن بسیار مفید است.

ککها به علت عمر کوتاه حشره بالغ و نیز در دسترس نداشتن میزبان اصلی خود در صورت ورود به محل زندگی

شما در شهرها پس از چند روز از بین رفته و قادر به تکثیر نمیباشند ولی در این مدت قادر به گزش افراد دیگر

نزدیک به شما هم هستند. بهترین روش برای جلوگیری از گزش کک اجتناب از ورود به مکانهای نگاهداری حیوانات

اهلی و وحشی، مخصوصًا بدون کفش و لباس مناسب است.

در موقع هدایت یک تور گردشگری از برپایی اردوی استراحت در اطراف آبشخور دامها و یا محل استراحت و

گذر آنها احتراز نمایید. بعلاوه شما به عنوان راهنمای تور می توانید توصیه هایی را درباره محافظت از پا ها و

چگونگی تسکین خارش درد، به مسافران خود منتقل کنید.

 درباره گزش ساس خونخوار و توصیه های ایمنی :محل گزش آنها تورم مختصر و خارش ایجاد مینماید ولی تا به حال هیچگونه انتقال بیماری توسط این حشرات گزارش نشده است ! یکی از اصول احتیاطی که می باید در سفرهای طبیعت گردی به آن توجه نمود، این است که قبل از استراحت در مکان های ناشناخته زیرتشک، بالش و زیراندازها به دقت برررسی گردد تا از وجود احتمالی حشرات موذی از قبیل ساس آگاه شوید.

 درباره پشه ها و مگس ها و توصیه های ایمنی : پشة آنوفل که مسئول انتقال بیماری خطرناک مالاریا به انسان میباشد، در مناطق مردابی، باتلاقی و مرطوب زندگی می کند. به دلیل شباهت زیادش به پشه های معمولی دیگر گاه آن را نادیده می گیریم. بسیاری از مگسها نیز عادت به مکیدن خون موجودات زنده دیگر دارند. برای جلوگیری از گزش توسط این حشرات از برپایی اردوی طبیعت گردی در مجاورت محلهای انباشت زباله، مردابها، مرداب یا باتلاق یا هر

گونه آب راکد میبایست احتراز نمود. پشه های خاکی که در مناطق خشک و داخل لانة جوندگان مانند انواع موشهای صحرایی زندگی میکنند، قادر به پروازهای طولانی نبوده بلکه تنها میتوانند با باد حداکثر تا یک متر از سطح زمین بپرند و از این رو بیشترین گزش در ناحیه پاها رخ میدهد. بنابراین پوشیدن کفش و شلوار مناسب میتواند .بسیار مؤثر واقع گردد. در سفرهای طبیعت گردی، به همراه داشتن انواع اسپریها و مواد دافع حشرات و

نیز استفاده از پشه بند در موقع استراحت، مانع موثری دربرابر گزش دوبالان حواهد بود.

عنکبوت های خطرناک و توصیه های ایمنی : در آمریکا نوعی عنکبوت کوچک سیاه رنگ به نام بیوه سیاه سالیانه مسوول مرگ چندین نفر از جمله کودکان میباشد. همتای اینعنکبوت گونهای دیگر که به بیوه سفیدموسوم است با نام علمی Latrodactus Pallidus بوده و در کشورهای آسیای میانه یافت میشود . گزش این عنکبوت میتواند برای انسان مرگبار باشد، متأسفانه داروهای ضدسم برای این عنکبوت به دلیل گران بودن و مقرون به صرفه نبودن در دسترس عموم نیست ولی امکان مواجهه با آن شاید یک در چند صد هزار باشد ! در ایران این عنکبوت از خراسان شمالی گزارش شده است.

عنکبوت های بزرگ و پشمالو موسوم به Tarantulaاشتباهًا رتیل نامیده می شوند دارای کیسه های زهری در پشت آروارههای خود می باشند که گاه گزآنها می تواند منجربه مرگ گردد. البته پراکنش تارانتولاها به نواحی استوایی محدود بوده و تنها یک گونه از آنها در جنوب اروپا نیز یافت میشود ولی

در کشور ما هنوز گزارشی از وجود احتمالی آنها نشده استتکانیدن لباس ها قبل از پوشیدن و گشتن رختخواب قبل از استراحت در حین سفرهای طبیعت بسیار اهمیت دارد. این، یکی از توصیه هایی است که لازم است شما به عنوان راهنمای تور به مسافران خود در سفرهای طبیعت گردی داشته باشید، عنکبوتها معمو لا به نقاط تاریک و دنج که متناسب برای تنیدن تار و به دام انداختن طعمه باشند علاقة خاصی نشان میدهند. برخلاف تصور عموم رتیل ها با وجود ظاهر مهیب و

ترسناکشان دارای زهر نبوده ولی قادر به گزشهای بسیار دردناک میباشند. محل گزش رتیل به دلیل آلوده بودن آروارههای آن معمو لاً دچار

التهاب و عفونت شدید میشود که بهترین کار ابتدا شستشوی دقیق محل گزش است. گاه رتیل پس از گزش محل مورد نظر را به راحتی رها

نمیکند. لذا میبایست با دقت و با یک پنس در جهت فرو رفتن آرواره در پوست آن را بیرون آورد تا موجب پارگی و خونریزی بیشتر پوست

نگردد.

درباره گزش رتیل : اگر رتیل یکی از افراد گروه شما را گزید، بهترین کار این است که در ابتدا محل گزش به دقت شستشو داده شود. این عمل می تواند در کاهش التهاب و آلودگی احتمالی محل گزش موثر باشد. گاه رتیل پس از گزش محل مورد نظر را به راحتی رها نمیکند. لذا میبایست با دقت و با یک

پنس در جهت فرو رفتن آرواره در پوست آن را بیرون آورد تا موجب پارگی و خونریزی بیشتر پوست نگردد

 عقرب ها و توصیه های ایمنی : عقربها به مکانهای تاریک و دنج علاقه بِیشتری دارند و بسیاری از آنها درون غارها و شکاف سنگها و دیوارها، زیر تنه افتاده درختان و سنگها زندگی میکنند. برخی گونهها هم حفار بوده و در زمین تونلهایی به عمق ٥٠ سانتیمتر حفر کرده و روزها را در آن به سر میبرند و

شبها برای شکار خارج میگردند. در کشور ما بیشترین گزش عقرب از مناطق جنوبی گزارش میگردد که در این میان عقربی موسوم به جراره

که نوع تر آن با دم بسیار باریک و بلند خود و رنگ زرد قابل شناسایی است، از همه خطرناک تر است.

پادزهرهایی که برای سم عقربها تهیه شده است در مراکز درمانی موجود بوده و میتوان قبل از هر سفر با مراجعه به این مراکز تعدادی شیشه

حاوی پادزهر خریداری نمود. برخی پادزهرها برای چند گونه به طور همزمان کاربرد دارند. البته شرایط نگهداری پادزهرها خاص میباشد و پس

از مدتی نیز این پادزهرها غیرقابل استفاده میگردند. همه اینها به شرطی است که تزریق پادزهر خود مشکلاتی برای افراد مخصوصًا آلرژیک

تولید نکند. پس بهترین راه آن است که با رعایت نکات ایمنی و احتیاط های لازم، از گزیده شدن توسط عقرب پبشگیری کنیم.

برخی از نکات ایمنی که شما می توانید به مسافران خود گوشزد نمایید، عبارتند از: موقع بلند کردن سنگهای بزرگ و جابه جایی چوب و وسایلی که مخصوصًا از مدتی پیش در محلی دست نخورده باقی مانده است، بسیار محتاط بوده و هرگز حین جابه جایی دست خود را به زیر وسیله یا سنگ نبرید.

کفش های خود را در هوای آزاد نگذارید و حتمًا قبل از پوشیدن کفش و لباس، آن ها را به دقت بتکانید.

 توصیه هایی دباره گزش صدپایان : لباسها و وسایل خود را در مناطقی طبیعی که به آن سفر میکنید به دقت وارسی کنید و برای جلوگیری از ورود این موجودات به داخل چادر حتمًا درزهای چادر را محکم ببندید. زیرا آنها به راحتی از هر سوراخ کوچکی عبور مینمایند. در صورت گزیده شدن توسط این موجودات محل زخم را با مواد استریل کننده به آرامی شستشو دهید و آن را پاکیزه نگاه دارید

برگرفته از تالیف علیرضا نادری

                                          با آرزوی سفر هایی بی خطر 

بیواک نجات از سرما و مرگ

بیواک مرگ آفرین یا زندگی بخش؟

مطلب زیر با رویکرد بیواک در دیواره های بلند big wall نگاشته شده است. بیواک در کوهستان مانند بسیاری از موارد دیگر نظیر صعودهای انفرادی، صعودهای سرعتی و... نیاز به مطالعه و گاه فرهنگ سازی دارد. بسیاری بیواک را یک عمل انتحاری، دیوانه وار و غیر معقول می دانند و یا حتی آن را حرکتی برای خودنمایی و یا هیجان خواهی می پندارند در حالی که واقعیت چیز دیگریست معادل فرانسوی "شبمانی"گذراندن شب در فضای باز در مسیر یک صعود چند روزه یا گاهاً یک روزه یا حتی بدلیل همراه نداشتن ابزار کافی برای بیتوته در کمپ. بیواک ممکن است شامل چیزی بیشتر از دراز کشیدن یا نشستن بر روی یک طاقچه بدون هیچ گونه لوازم خواب نباشد.بیواک با استفاده از پتوی نجات یا کیسه های بیواک به مراتب راحت تر ، ایمن تر و لذت بخش تر است.به طور کلی بیواک را میتوان به دو دسته تقسیم بندی نمود:
1- بیواک برنامه ریزی شده: بسیاری از کوهنوردان زمانی که قصد انجام یک صعود سرعتی و سبکبار را دارند , بیواک را برای خودشان برنامه ریزی می کنند. اگر شما یک بیواک را برای خودتان برنامه ریزی کرده اید , می توانید ضروریات را با خودتان بردارید و بنابراین شب گرم و راحتی را خواهید داشت . این ضروریات می تواند شامل : کیسه خواب سبک یا کیسه بیواک , لباس اضافی , یک چراغ خوراک پزی سبک ، غذا و حتی یک زیر انداز سبک باشد.
2- بیواک برنامه ریزی نشده(ناخواسته): ممکن است در حین صعود یک مسیر طولانی و یا پس از صعود یک قله، در فرود به تاریکی برخورد کنید و مجبور شوید یک شب را در فضای باز بگذرانید . این نوع بیواک به دلایل مختلفی اتفاق می افتد : سرعت کم هم طناب , گم کردن مسیر , هوای نامساعد، تخلیه انرژی ، تاخیر در شروع صعود , مشکلات فنی مسیر مانند طنابی که لاخ شده یا گیر کرده , آسیب دیدگی ها مختلف در حین صعود یا فرود ، حوادث غیر مترقبه مانند پاره شدن طناب و یا...آمادگی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده (ناخواسته) اگر شما از قبل به این نوع بیواک فکر کنید و همیشه حداقل لوازم و ابزار ضروری را با خود به همراه داشته باشید، حتی بیواک های ناخواسته هم نمیتواند مشکل ساز باشد اما اگر شما برای این بیواک تدارکی ندیده باشید آنگاه ممکن است یک شب سخت و عذاب آور و حتی مرگ آور پیش رو داشته باشید. بیواک در ارتفاعات پایین و در فصول گرم می تواند خیلی خوب و حتی راحت باشد, اما اگر شما در ارتفاعات بالا در طوفان، باران , باد و برف هستید آنگاه بیواک ناخواسته می تواند خیلی سخت و پر ریسک باشد .
لوازم اصلی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده

پوشاک شامل: شلوار و لباس گرم (مثلاً پلار) ، جوراب اضافه، کلاه گرم یا کلاه طوفان

چراغ پیشانی با باطری اضافه

کبریت و فندک و چند عدد قرص الکل جامد

مقداری مواد غذایی شامل: تنقلات، شکلات های انرژی زا , آب اضافه (ترجیحا گرم)

-پتوی نجات
تمامی این لوازم و کیت بقا را داخل کوله تان قرار دهید . سعی کنید پوشاک را جهت خشک ماندن عایق بندی کنید و هیچگاه آنها را از خود دور نکنید .

کیسه بیواک :  روکش نایلونی بسیار سبک وزن به منظور استفاده به تنهایی بعنوان کیسه خواب و یا بعنوان روکش کیسه خواب برای گرمای بیشتر. بخاطر وزن و حجم بسیار پائین این کیسه های بیواک در مقابل کارایی قابل ملاحظه آنها ، توصیه می شود هر نفر یک عدد کیسه بیواک همراه داشته باشد.

با آرزوی برنامه های موفق و سالم 

گزارش برنامه سفربه خلیج نایبند

دامن دریای بی ساحل
بیکران  و موج در موج است
موج، همچون بال مرغابی
گاه پایین، گاه در اوج است
دم به دم در پهنه ی دریا
موج، شکلی تازه می گیرد
یک نفر با خط کشی کوچک
موج را اندازه می گیرد
از پی هر موج، سرگردان
روز و شب بیهوده می تازد
تا بریزد موج دریا را
در قفس هایی که می سازد
در قفس، دریا نمی گنجد
زانکه کار موج پرواز است
ما همان دریای آزادیم
دشمن ما آن قفس ساز است

"قیصر امین پور"

خلیج نای بند : این منطقه در ۳۲۰ کیلومتری جنوب شرقی بندر بوشهر قرلر دارد . منطقه نای بند و جنگل‌های حرای (مرزهای عسلویه، بساتین و هاله) می‌باشد.محدوده خشکی این پارک ملی با وسعت ۲۲۵۰۰ هکتار به صورت دماغه مرتفع در ساحل جنوبی خلیج نای بند قرار دارد؛ و گونه‌های کل و بز، قوچ و میش، و گونه نادر جبیر و جیرفتی را دربردارد. این منطقه از سال ۱۳۵۷ به عنوان منطقه حفاظت شده شناسایی شده‌است. خلیج نای بند دارای زیستگاه دریایی مرجانی و علف‌های دریایی است.در چشم‌انداز طبیعی این منطقه دارای خورهای متعدد، جنگلهای حرا، سواحل ماسه‌ای و درختان کهنسال انجیر معابد، دشتهای مشجر دره‌های عمیق و صخره‌ای وجود دارد.این منطقه از نظر تنوع جانوران وحشی منحصر به فرد است و دارای میش و قوچ، کل، بز وحشی، آهو، جبیر و پلنگ است. جبیر را آهوی هندی و آهوی کویری نیز می‌نامند. جبیر کمی کوچکتر از آهو با پوست اُخرایی رنگ است که رنگ سفیدی در زیر شکم دارد. شاخ آن مستقیم با انحنایی در طرف جلو است که پیچ قلاب مانند نوک شاخ آهوی ایرانی را ندارد.

پَدری یا کوه پردیس : کوهی است در حومهٔ شهرستان جم از توابع استان بوشهر که در ابتدای راه جم به سیراف  قرار دارد. ارتفاع قله این کوه از سطح دریا 1040 متر است و شکل آن تنها از چشم انداز جنوبی، مخروطی به نظر میرسد. ارتفاع این کوه از برخی قله های همجوار آن پایینتر میباشد.درمورد کوه پردیس شایعه‌های متعددی بر سر زبان‌هاست و خواص عجیبی به این کوه نسبت داده می‌شود؛^[۴] ازجمله این‌که این کوه نزدیک‌ترین نقطهٔ زمین به خورشید است و به همین دلیلویروس اچ‌آی‌وی بر روی آن رشد نمی‌کند کوهنوردی در این کوه باعث درمان مبتلایان به بیماری‌های سرطان و ایدز می‌شود  از عسل به‌دست‌آمده از اطراف این کوه برای ساختن داروی اَدویل (Advil) استفاده می‌شود؛ قدرت مغناطیسی این کوه به‌قدری است که خودروهایی را که از کنار آن رد می‌شوند به‌سوی خود جذب می‌کند و باعث تصادم آن‌ها به کوه می‌شود  و این‌که منبع بزرگی از آب در لایه‌های زیرینِ این کوه وجود دارد. این شایعه‌ها در وب‌گاه‌ها و رسانه‌های متعددی تکرار شده‌است ؛ درحالی‌که همگی آن‌ها به‌وضوح بی‌معنی و طنزآمیزند و اثبات علمی ندارد. فقط جذب خودروها به‌سوی کوه ممکن است به‌ نوعی خطای دید مربوط باشد که به‌دلیل پنهان شدن افق به‌وجود می‌آید و بجز این منطقه، در مناطق جغرافیایی زیادی دیده شده‌است .

 تنگه هایقر  گرند کنیون ایران

به استان فارس، شهرستان فیروزآباد می رویم و در جهت جنوب غربی این شهرستان، ۳۵ کیلومتر به سمت جنوب حرکت می کنیم. به محلی می رسیم که عظمتش در همان نگاه اول دیدنی است؛ در دل سنگ و صخره های پر ابهت رشته کوه های زاگرس، تنگه ای قرار دارد که همچون سرسرایی طبیعی بین دو سوی کوه فاصله انداخته است تا بستری باشد برای رودخانه ی قره آقاج، که از میانش می گذرد. این شگفتی که هایقر نام دارد، چنان با عظمت و با ابهت است که عمق دیواره هایش گاه به حدودا ۴۵۰ متر می رسند. طول این دره ی شگرف، در منابع مختلف مابین ۸ تا ۱۴ کیلومتر تخمین زده شده، که با استناد به موثق ترین این منابع طول تنگه ی هایقر نزدیک به ۱۳ کیلومتر است.  تنگه ی هایقر هم اکنون با نام گرند کنیون ایران هم شناخته می شود؛ گرند کنیون یک ژرف‌دره در ایالت آریزونای آمریکاست و یکی از زیباترین دره های جهان به شمار می رود. ارزش این پدیده ی طبیعی از حیث علم زمینشناسی، زیبایی چشم اندازش از زوایای مختلف و همچنین تفریحات ممکن در این ناحیه، گرند کنیون را به یکی از قطب های طبیعت گردی دنیا بدل کرده اند. مردم از کشور های مختلف، و حتا ایرانیان بسیاری هر ساله با صرف هزینه های گزاف برای بازدید از گرند کنیون راهی آمریکا می شوند. افسوس که نمونه ی مشابه همین شاهکار طبیعی، در کشور خودمان آرمیده است اما به اندازه کافی مورد توجه مردم و مسئولین قرار نمی گیرد. علت پدید آمدن تنگه هایقر در ابتدا فعل و انفعالات جغرافیایی بود و سپس جاری شدن آب رودخانه آن را تشدید کرد تا پدیده ای طبیعی شکل بگیرید که امروز به سبب عظمت و شگفتی اش با گرندکنیون آمریکا قیاس می شود. رودخانه ای که می پیچد و می تابد و از میان این تنگه ی تاریخی خودش را با نام مُند به خلیج فارس می رساند، هم اکنون عاملی است برای جذب گردشگران از نقاط مختلف به سوی هایقر. هایقر در لغت معنای مُردن یک فرد را می رساند. در این کشمکش ها، هرگاه یکی از جنگجویان قشقایی موفق به از پای در آوردن یک سرباز انگلیسی میشد، فریاد هایقر سر میداد تا همرزمانش از این واقعه آگاه شوند و امیدی مضاعف بر دل هایشان بتابد.

 گزارش برنامه : طی پنج روز برنامه از قبل طراحی شده ( چهارشنبه 18 بهمن الی یک شنبه 21 بهمن 97 ) موفق شدیم در یک سفر بیاد ماندنی از مناطق فیروز آباد تنگه هایقر؛ جم و کوه افسانه ای "پردیس" ( یا "بدری" که قبلا صعود کرده بودیم ) بندر سیراف ؛ خلیج نایبند ؛ و...بازدید کرده و در کنار ساحل زیبای خلیج فارس چندی به تماشای امواج خروشانی که عاشقانه خود را به سخره های تیز میزدند بنشینیم و چه زیبا بود غروب دریا با چشم اندازی به وسعت اقیانوس . باز دید از تنگه شگفت انگیز هایقر لذت سفر را دو چندان کرده بود . چندی در کنار کوه پردیس و چشمه ای که از زیر کوه جاری بود خالی از لطف نبود . ترکیب باغ های مرکبات و درختان نخل منطقه فیروز آباد چشم اندازی بسیار زیبا داشت . جای همه عاشقان طبیعت دراین برنامه خالی بود .

نمایی از غروب خلیج نایبند 

برای مشاهده بقیه عکسها ادامه مطلب را کلیک کنید  

گزارش صعود به قله مارشنان

کوه مارشنان : در حدود ۶۰ کیلومتری شمال شرق شهراصفهان و ۳۰ کیلومتری شمال کوه‌پایه قرار دارد. این کوه با ارتفاع ۳۳۳۰ متر در ۱۵ کیلومتری جنوب شرق زفره و ۳ کیلومتری جنوب روستای مارشنان در استان اصفهان در مرکز ایران جای دارد. بخش عمده این کوه از آندزیت  وسنگ‌های آذرآواری متعلق به دوره ائوسن  تشکیل شده و در میانه کمربند آتشفشانی سهند  بزمان قرار گرفته‌است. این کمربند کوهستانی بر اثرفعالیت‌های آتشفشانی  و ژرف‌توده‌گرایی  (پلوتونیسم) طی دوره ائوسن شکل گرفته و از آتشفشان سهند در شمال غرب تا آتشفشان بزمان در جنوب غرب ایران کشیده شده‌است. کوه مارشنان به وسعت۱۴۵۰ کیلومترمربع درمیانه سه شهرستان اصفهان، نائین و اردستان از شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده‌است و بلندترین قله آن «مارشنان»۳۳۳۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و در شرق روستای زفره اصفهان قرار دارد. این کوهستان یکی ازمهمترین رشته کوه‌های استان اصفهان وهم چنین یکی ازمهمترین رشته کوه‌های مرکزی ایران به‌شمار می‌رود. کوهستان مارشنان از سمت شمال غرب به کوهستان دوروچین و از سمت شرق به کوهستان میل می‌پیوندد و از مهم‌ترین قله‌های آن می‌توان به قله‌هایی مانند مارشنان، سرمست، آبگرم، لالوک، حسن‌آباد، چاه ماسه، وناوند، آب کم، چنارچه و پلتگی اشاره نمود. درقله اصلی این کوه تجهیزاتی از نیروی هوایی ارتش و صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران به چشم می‌خورد. برای رسیدن به قله اصلی مارشنان یا قله دوم آن (که در کنار قله اصلی و حدود ۳۱۰۰ متر ارتفاع دارد) از محل مزرعه نچف به حدود چهار ساعت زمان نیاز داریم. بهترین و عمومی‌ترین مسیر برای صعود به قله مارشنان مسیر زفره - مزرعه نچف است. و مسیر دیگر که بسیار زیبا و دیدنی است از روستای نیسیان می باشد که این روستا در بیست کیلومتری بعد از زقره  در ادامه جاده به طرف اردستان است و مسیر شمالی به شمار می آید . 

گزارش برنامه : روز جمعه 12 بهمن طی یک برنامه منسجم و در هوایی آفتابی ولی با وزش باد و سرما موفق شدیم از طرف روستای نیسیان و از مسیر شمالی پوشیده از برف به قله مجاور قله اصلی کوه مارشنان صعود کنیم . شایان ذکر است که قله اصلی تجهیزاتی از نیروی هوایی ارتش و صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و صعود به قله اصلی ممنوع میباشد .

نمایی از کوه مارشنان جبه شمالی 

ساختن غار برفی

چگونگی ساخت یک غار برفی :

انواع مختلفی از پناهگاهای برفی در دنیا استفاده شده اما متداول ترین و راحت ترین آنها از لحاظ ساخت، غار برفی است. تقریباً هیچ ابزاری در ساختن آن استفاده نمی شود مگر دستها آنهم اگر چیزی در دسترس نباشد. اما برای ساخت یک غار برفی راحت و برنامه ریزی شده، بهتر است از بیل استفاده کنید. برای ساختن یک غار برفی چهار مرحله وجود دارد :

اول : انتخاب محل

دوم: کندن داخل آن

سوم:فرم دادن

چهارم: افزودن نکات پایانی(ایمنی(

انتخاب محل : عمق برف یکی از مهمترین مسائلی است که هنگام انتخاب محل برای غار برفی بایستی مد نظر باشد. برای اینکار برف حداقل باید دارای عمق 4 یا 5 فوت (120 تا 150 سانتی متر) باشد. بیشترین نقاط روی زمین چنین عمق برفی ندارند. برای حل این مسئله باید برف را بصورت توده ای روی هم انباشته کنیم. این توده بایستی مطابق با تعداد نفراتی که در آن پناه خواهند گرفت به اندازه کافی طراحی شود. برای فرم و شکل دادن به این توده بوسیله بیل برف ها را در محوطه مورد نظر روی هم انباشته کنید تا جائی که این توده بصورت ثابت و محکم (فشرده) گردد. این کار را آنقدر ادامه دهید تا این توده بصورت گرد(گنبدی) درآمده و فرم بگیرد و همچنین ارتفاع (4 یا 5 فوت) و عرض و طول آن متناسب با تعداد نفراتی گردد که از آن استفاده خواهند کرد. بهتر است برای شروع مقدار برفی بیشتر از آنچه احتمال می دهید، جمع آوری کنید.

پس از انباشته کردن برف و قبل از هرگونه کندن یا تلاشی دیگر (فرم دهی) این توده بایستی حداقل یک ساعت به حال خود رها شود. در طی این مدت کریستالهای برف شروع به گره خوردن و ادغام در یکدیگر کرده و به این غار برفی قوت و استحکام می بخشد. زمان استحکام برف به نوع برف، مقدار رطوبت و درجه هوا بستگی داشته و متفاوت خواهد بود. ممکن است تحت شرایطی همچون برف گرانول یا دانه دانه کریستالهای برف زمان بیشتری را جهت فرم گیری احتیاج داشته باشند یا در دیگر شرایط اصلاً استحکام صورت نگیرد. در این موقعیت انواع دیگر پناهگاهها بایستی مورد بررسی قرار گیرد.

با این روش ساخت پناهگاههای کوچکتر بسیار راحتتر خواهد بود. در صورت وجود تعداد نفرات زیاد در گروه، بهتر است تعداد غارهای کوچکتری (نسبت به یک غار بزرگ )ساخته شود.وقتی بطور طبیعی برفی با عمق 4 یا 5 فوت وجود داشته باشد انتخاب محل کندن غار از لحاظ دوری از خطر بهمن بسیار مهم است. مواظب برفهای معلق در هوا یا در نزدیک خط الراس ها یا درختان باشید.سعی کنید درب ورودی را در جهت مخالف باد تعبیه کنید. در چنین حالتی از باد بیشتر در امان خواهید بود.

مقدمات کندن : قبل از کندن مطمئن باشید لباس مناسبی پوشیده اید. این قسمت شامل لباسهای ضد آب هستند. بیاد داشته باشید لباسهای خیس باعث نفوذ سرما به بدن خواهد بود. می توان عملیات کندن وسیع را با بیل دسته بزرگ انجام داد البته میتوان اینکار را با بیل های بهمن (بیل دسته کوتاه) انجام داد. در مواقع اضطراری در صورت نبودن بیل می توان از هر وسیله موجود در دست بعنوان بیل استفاده کرد و سود جست. در چنین شرایطی درب قابلمه،کفش برفی، چوب اسکی یا حتی یک آیئنه می تواند بکار بیاید.

فضا سازی داخل غار : کندن غار در مکانهائی که خود از عمق مناسبی برخوردارهستند با حفره ای به سمت پائین آغاز می شود بنابراین کندن برف و ایجاد حفره از سطح برف تا کف غار ادامه می یابد. در چنین شرایطی حفره را به اندازه قدتان ایجاد کنید. مرحله دوم کندن تونل درون غار است. در نقطه ای به موازات زانو درب ورودی را حفر کنید. این تونل را کمی بیشتر از عرض شانه هایتان حفر کنید. اگر برف و محیط فعالیت به شما اجازه داد، تونل را با اندک زاویه ای به طرف بالا حفر کنید. غاری که به این طریق ساخته شده اگر یک فوت بالاتر از محل ورودی باشد ایده آل خواهد بود زیرا این عمل از خروج هوای گرم داخل پناهگاه جلوگیری خواهد کرد.در صورت امکان حفر تونل را به اندازه قدتان ادامه دهید و در انتها می توانید این فضا را کمی گسترش دهید. تخلیه برف در این مرحله مهمترین کار است . از بیل کوهنوردی برای کندن برف پیش رویتان استفاده کنید و در این حین می توانید برف را بوسیله پاهایتان به قسمت ورودی تونل و از آنجا به درب ورودی منتقل کنید. اکنون آماده برای فرم دادن به غار هستید.

فرم دادن به غار : حداقل ضخامت غار بایستی 12 اینچ (25 سانتی متر) باشد. دیوارهای ضخیم استحکام و ثبات بیشتری به غار داده و عایق بندی مناسبی خواهد بود. دیوارها و سقف پناهگاه بایستی بصورت گنبدی و صاف صیقل داده شده و بایستی در حالی که نشسته ایدجای کافی داشته باشید.سعی کنید هرگونه گوشه کنار تیزی را از دیوارها و سقف غار بتراشید . بیشتر این کار را می توان با بیل کوهنوردی انجام داد.با دستکش می توان قسمت نهائی فرم دادن را بهتر انجام داد. زمانی که درجه حرارت داخل پناهگاه بالا می رود صیقل کردن خوب می تواند از مشکل چکه کردن جلوگیری کند.

نکات افزودنی و ایمنی محل : محل خواب مهمترین مسئله ای است که بایستی در پناهگاه خود تعبیه کنید. این عمل به شما امکان می دهد دمای هوای گرمتری در قسمتهای بالاتر غار داشته باشید. یک از دیگر مسائل مهمی که بایستی رعایت گردد، تعبیه سوراخ در بالای پناهگاه است. می توانید این کار را با یک چوب دستی، باتوم اسکی یا چیز دیگری انجام دهید. این سوراخ بایستی به قطر 2 اینچ(5 سانتی متر) و در قسمت بالای غار ایجاد گردد. منواکسید حاصل ازسوختن اجاق گازیا شمع ها و یا دی اکسید تولید شده از تنفستان می تواند از این سوراخ تخلیه گردد. سوراخ یا به عبارتی این دودکش را بطور مرتب بازدید کنیدو در صورت بسته شدن حتماً دوباره همان مسیر باز شود.

بهترین وسیله برای بازگشائی مجدد همان چوب اسکی یا چوب دستی است و می توان با فرو بردن آنها به سوراخ این کار را انجام داد. برای شمع سکوئی تهیه کنید. تنها یک شمع روشن می تواند دمای هوای داخل غار را تا حدود 20 درجه یا بیشتر افزایش دهد. (نیک و بد این اختلاف دما پای نویسنده مقاله) از بقیه سکوها و طاقچه ها می توان برای قراردادن وسایل و تجهیزات استفاده کرد. درب ورودی را می توان با یک بلوک برفی یا کوله پشتی یا دیگر وسایل مسدود کرد. این کارها به تغییر دمای مطلوب داخل غار کمک خواهد کرد. در شرایط خاصی مخصوصاً ساختن یک غار برفی با برف گرانول، ممکن است پناهگاه فرو بریزد. بنابراین ساختن یک غار برفی بصورت یک تیم دو نفره بهترین تمرین (و پیشنهاد) است.طی مراحل ساخت یک نفر بایستی همیشه در بیرون از غار باقی مانده باشد چون در صورت فروریختن غار، نفر بیرون اقدام به نجات شخص مدفون شده بنماید. هیچ دلیلی ندارد که غار برفی پس از برپائی فرو نریزد، مخصوصاً بعد از بالا رفتن درجه حرارت و چکه کردن هنگام شب. هوای سرد مسلماً استحکام پناهگاه را بالا خواهد برد.سقف غار برفی در هر روز بیشتر از یک تا دو اینچ بصورت چکه کردن نازکتر می شود. با انباشته شدن برف بر روی (سقف نازک) غار این اتفاق روی خواهد داد. بعد از طوفان سنگین احتمال این سقوط بیشتر خواهد بود. بعد از فرو ریختن فقط می توان داخل غار را بازسازی کرد. همیشه بیل کوهنوردی یا دیگر وسیله را که برای کندن بکار برده اید در پناهگاه نزدیک خود قراردهید. بعد از طوفان برای بیرون رفتن از پناهگاه شاید لازم باشد که راهتان را با آن وسیله باز کنید. در مواقع اضطراری می توان سریعاً غار برفی را با کندن داخل یک توده یا پشته برف ایجاد نمود. کندن و تراشیدن محفظه تونل بایستی در حدی باشد که شما جای کافی در داخل آن برای نشستن داشته باشید. کوله پشتی تان را جلوی درب ورودی قرار دهید. می توانید از شاخ و برگ درختان و یا چیزهای دیگر برای عایق بندی جهت نشستن استفاده کنید. (اگر درب وردی را با وسایل دیگر مسدود کرده اید) از کوله پشتی تان بعنوان کیسه بیواک و برای روشنائی از شمع استفاده کنید. اگر شمع روشن کرده اید از بابت دودکش جهت تخلیه دود و هوای آلوده مطمئن گردید. اگر احتمال می دهید بیرون از غار دیگران در جستجوی شما هستند محوطه اطراف غار را با پهن کردن لباس ، شاخ و برگ یا علامتگذاری غیر معمول روی برف طوری قابل دید نمائید که از زمین و هوا قابل مشاهده باشد.بیاد داشته باشید زمانی که شما درون غار هستید قدرت نفوذ صدا از آنچه در بیرون می گذرد بطور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد. 

( متن های نوشته شده در داخل پارانتز ها توسط مترجم اضافه گردیده است )

مترجم : شهریار یمینی فر

از دانستنیهای کوه 

تصاویری از ساخت غار های برفی 

 

برای مشاهده بقیه عکسها ادامه مطلب را کلیک کنید